در مورد هر ملک سه نوع مساحت مورد بحث است مساحت ثبتی ، مساحت هندسی و مساحت وضع موجود .

مساحت ثبتی یا مساحت سندی: عددی است که در سند به عنوان مساحت ملک ذکر می شود و با توجه به اینکه در صدور سند های قدیمی این عدد با ابزار غیر دقیق اندازه گیری شده است این عدد صرفا یک عدد حقوقی است .
مساحت هندسی : این مساحت عددی است که با اعمال ابعاد مندرج در سند و زوایای واقعی ملک بدست می آید و واقعی ترین عدد برای جایگزینی به عنوان مساحت ملک است در بعضی از سندهای قدیمی که محاسبه مساحت به درستی صورت گرفته و یا ملک یک چهارگوش با زوایای قائمه است این عدد مساحت با مساحت ثبتی یکی می شود و این مسأله ایده‌آل است .
مساحت وضع موجود : مساحت وضع موجود ملک مساحتی است که با استفاده از ابزار دقیق نقشه برداری و اندازه گیری دقیق گوشه های ملک در سیستم مختصات یو تی ام بدست می آید و این عدد نشان دهنده سطح اشغال واقعی ملک است ، اگر دیوارهای ملک جابجایی نداشته باشند و قدمت بالایی داشته باشند در بسیاری از موارد این عدد همراه با ابعاد واقعی جایگزین مساحت ثبتی می گردد و تصحیح سند صورت می پذیرد ، در بعضی موارد مساحت وضع موجود به دلیل تجاوز ملک به گذر یا ملک های مجاور بزرگتر از اندازه واقعی است در اینگونه موارد باید پس از برداشت وضع موجود با قراردادن ابعاد و مساحت سندی و هندسی روی مساحت وضع موجود مشخص کرد که رها سازی از کدام قسمت اتفاق می افتاد و این رهاسازی را طی یک گزارش گواهی نمود تا مشخص گردد در تخریب و نوسازی آتی پس از رهاسازی مالک باید چه قسمتی را به عنوان ملک بسازد و همین عدد هم می شود مبنای ملک در نوسازی آینده .
در بعضی موارد ملک از لحاظ ابعاد وضع موجود با ابعاد ثبتی و سندی همخوانی دارد اما به دلیل اجرای طرح های شهری مثل تعریض گذر مالک باید به اجبار قیمتی از ملک را بر اساس قانون ۴۵ ثبت رها نماید یا به اصطلاح رایج عقب نشینی نماید این مسأله با مسأله رهاسازی دو مقوله جدا می باشد و در مطلبی دیگر راجع به این موضوع خواهم نوشت . 

گروه کارشناس رسمی نقشه برداری مهندس سعید بهارلو : 09122059265

وب سایت رسمی: http://ladysurveyor.ir/